Mark Nieuwenhuizen stelt op zijn blog kort voor hoe kranten hun businessmodel moeten veranderen om te overleven. Geen nieuw onderwerp natuurlijk; ik kan je zo tien blogposts opsommen, inclusief een paar van mij. Dat is een goeie zaak: hoe meer mensen nadenken over waar het met de media naartoe moet, hoe beter. En er zitten een aantal charmante noties in Mark z’n plan: meer achtergrond, meer context, meer aandacht voor hoe artikels met elkaar in verband staan. Maar toch ben ik niet helemaal gewonnen. Dat ligt niet noodzakelijk aan Mark, het ligt aan het hele “rethink”-genre.
De laatste tijd begin ik te beseffen dat gewoon een beetje nadenken over wat je graag zou lezen en dat bij paukeslag declareren tot hèt businessmodel van de toekomst voor nieuwsorganisaties niet voldoende is. Een paar jaar geleden wel nog, bij wijze van collectieve brainstorm in een periode dat niemand echt goed wist waarheen het dan wel moest, en of er überhaupt wel iets moest veranderen aan de krant zoals hij was. Maar nu, in 2011, nadat we zowat elke interessante piste inclusief die van Mark al uitgebreid besproken en uitgekamd hebben, moet de lat hoger liggen.
Dus nu komt de moeilijke taak om al die inspiratie te condenseren tot concreet toepasbaar advies, en de zakelijke implicaties van sommige van onze hersenkindjes eens écht te verkennen. Ondersteund door harde cijfers als het kan, of door effectief eens iets te bouwen dat lijkt op de nieuwssites van de toekomst waarover we spreken. Na een tijdje wordt het flauw om nog te klagen dat niemand iets doet, terwijl wijzelf, ikzelf, ook maar gewoon wat aan het armzetelfilosoferen zijn.
Om maar een voorbeeld te geven: long-form journalism is the next big thing volgens velen. Tegelijk is het algemeen geweten dat het gros van nieuwsconsumptie tegenwoordig op het werk gebeurt, vijf minuutjes hier en nog eens tien minuutjes na de lunchpauze en misschien ’s namiddags nog een keer. En het zijn dus die mensen waar je meeste reclame-inkomsten vandaan komen.
Hoeveel ruimte is er in de markt voor spelers die voor de grote lezers gaan? En kunnen kranten misschien mensen, na contact met de snelle nieuwshap, op één of andere manier verleiden om ook wat tijd (en liefst geld) opzij te zetten voor lange, doorwrochte stukken, analyse en duiding?
En welke impact zou je zien op je lezersaantallen als je al die snelle content wegneemt — zouden die cijfers groeien, of net afnemen omdat er geen instap meer is naar het serieuze werk via snelle dagdagelijkse nieuwsberichten?
Of een gerelateerd fenomeen waar niemand over nadenkt: uit een (uitstekende) antropologische studie van de Associated Press die verscheen in 2008 blijkt dat veel mensen uit de nieuwsselectie precies de korte, leuke berichten nemen, en het moeilijke nieuws, hetgeen waarop redacteurs het meest trots zijn, negeren. De interpretatie die de auteurs van het rapport daaraan gaven was dat mensen vaak niet mee zijn met lopende verhalen, en dan maar ophouden met zaken zoals de economische crisis te volgen, omdat ze toch niks bijleren. Anderzijds begint het mensen stilletjes aan ook wel beu te worden dat redacteurs steeds in elk artikel het obligate paragraafje achtergrond verwerken, alsof ik bijvoorbeeld niet zou weten dat het klimaat aan het veranderen is. Hoe los je die paradox op?
We hebben een beter beeld nodig van wie onze nieuwslezers precies zijn, hoe ze denken en wat ze willen. Alle analytics-software en academische studies ten spijt, tasten we op dat vlak nog steeds in het duister.